Tiyatro Gazetesi

HABERLER

Türk dünyasının kültür sanat birliği Türksoy

Haldun Taner’in 100. Yılı için çalışmalarımızı kültür bakanlığı ile gerçekleştireceğiz

TÜRK DÜNYASININ KÜLTÜR  SANAT BİRLİĞİ TÜRKSOY
Elçin Gafarlı Kimdir.  Azerbaycan Kültür ve Turizm Bakanlığında çalışıyordu., Türksoy’a göreve geldi. B Azerbaycan Temsilciliğini yapıyor. Türksoy ile ilişkilerini kurup. Koordinasyonunu  sağlıyor. Normal şartlarda Türksoy da  3 yıl görev  süresi vardır. Elçin beyin etkili çalışmasından kaynaklı yapılan anlaşmalar sonucu görevi uzatılmış.  3. Dönemdir görev yapıyor.  Türkiye de . 7 yıldır görev  yapıyor. Aynı zamanda tiyatro ağından sorumlu.. “Çocuklarımızın iyi yetişmesini istiyorsak mutlaka çocuk tiyatrosunu geliştirmemiz gerekiyor.diyen Elçin Gaffarlı Çocuk Tiyatrosunun çok önemli olduğunun altını çiziyor.  Dr Rasim Aşın’ın Çocuk Tiyatrosu ile ilgili teklifinden ise  şöyle bahsediyor.”Dostumuz Rasim Aşın’ın teklif ettiği çocuk araştırmaları ve tiyatro araştırmaları merkezinin kurulması bence çok önemli bir teklifti. Bu alanda Türk Cumhuriyetleri’nin de tecrübesi var. Azerbaycan da her okul tatilinde çocuk tiyatro festivalleri yapılıyor. 2011 de Kültür Bakanlığı Kukla Tiyatrolar Festivalleri başlattık. İki yılda bir gerçekleştiriyoruz. Bu sene üçüncüsü gerçekleşecektir. Kukla Tiyatro Festivali’nin ismini Cırtlan koyduk. Azerbaycan da her çocuk Cırtlan masal kahramanı ile büyümüştür. Azerbaycan da dört dönem tatil oluyor. Bu dönemlerde Kukla Festivali düzenliyoruz. İlk festivalimize 16 ülke 24 tiyatro geldi. Her sene artıyoruz. Sadece Türk Devletleri değil diğer ülkelerden de Avrupa ülkelerinden de katılım gerçekleşti. Asıl işlerden bir tanesi gençlerdir. Tiyatro dilin anahtarıdır. Diğer ülkelerimiz dilini koruyamamıştır. Milli Tiyatro’nun gelişmesine ihtiyaç vardır. Tiyatro olmaz ise dil kayboluyor. Tataristan da kendi dilleri ile yaptıkları bir oyunu izledim. Salonlar tıklım tıklım. İnsanların kendi dillerine ilgileri var. Diyen  Elçin Gaffarlı ile sizin için bir söyleşi gerçekleştirdik.

Elçin Bey bize Türksoy’un çalışmalarını anlatırmısınız.

Türksoy 1993 de kuruldu.  Öncelikle bağımsız Türk Devletleri;  Türkiye, Azerbaycan, Kırgızistan, Kazakistan, Türkmenistan, Özbekistan 6 devletin kurduğu bir kuruluş. Daha sonra Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti üye oldu. Moldova’ya bağlı Gagavuz, Rusya’ya bağlı 6 bağımsız Türk dili konuşan Altay Cumhuriyeti, Başkurdistan Cumhuriyeti, Hakas Cumhuriyeti, Saha (Yakut) Cumhuriyeti, Tataristan Cumhuriyeti, Tıva Cumhuriyeti  Türksoy üyesi oldu. Elçin Gaffarlı,” Rusya’da başka Türk dili konuşan bölgelerde var. Onlarda isterse Türksoy kapıları açıktır. Her zaman, herkesle iş birliği yapmaya hazırız. Bizim işimiz kültür ve sanat alanıdır.”  UNESCO ile 1996 yılında imzalanmış ve  işbirliği sağlanmış Bu anlaşma ve işbirliği hala devam ediyor. Birkaç defa orada etkinlikler gerçekleştirdi. 5 Ocak da UNESCO Genel Müdür’ü Bokova, Türksoy’u ziyaret etti. Bu yıl UNESCO’nun kuruluşunun 70. Yılıdır. Biz bu yıl UNESCO Paris Merkez de Türksoy Etkinliği düzenleyeceğiz,   Türk dünyası ve bizde. 2010 da Nevruz Bayramı UNESCO Kültür Miras’ına dahil edildi,  Daha sonra  2011 yılında Nevruz, Birleşmiş Milletler tarafından Uluslararası Bayram kabul edildi. Biz de 2011 de New York da Birleşmiş Milletler Teşkilatı’nın büyük bir salonunda özel bir Nevruz Konseri düzenledik Türksoy olarak. Türk Dünyası’ndan 200’e yaklaşık sanatçı götürdük. UNESCO New York da güzel bir renk oldu. Balkanlar’dan Sibirya’ya kadar olan halkların dans topluluklarından, sanatçılarından oluşan güzel bir konser oldu. Bu sene de 24 Mart da  UNESCO da UNESCO 70. Yıl Kuruluş sebebiyle yeni bir program düzenleyeceğiz. İSESKO İslam Teşkilatı  ve diğer Uluslararası kuruluşlarla bu şekilde işbirliklerimiz  var. Ülkelerimiz de Türksoy’u temsil eden Kültür Bakanlıklarımız var. Bizim kuruluşumuzda Kültür Bakanlıklarının kurduğu bir kuruldur. Bizim bütün üyelerimizin Kültür Bakanlıklarında temsilciliklerimiz var. Bakanlar kurulumuz var, yılda bir kere daimi konsey toplanır. Son toplantı Kazan şehrinde oldu Tataristan’ın başkenti. Biz 2014 de Kazan Türk Dünyası Kültür Başkenti ilan etmiştik. Yıl boyunca orada çeşitli etkinliklerimiz oldu, Türk Dünyası’nın ana etkinliklerini Türksoy oraya taşıdı.  2012’den beri biz bunu yapıyoruz. 2012’yi Kazakistan’ın başkentinde çeşitli etkinlikler ile gerçekleştirdik. 2013 de biliyorsunuz, Eskişehir Kültür Başkenti ilan edildi.  Eskişehir de çeşitli etkinlikler gerçekleştirdik. Biz her sene ressamlar buluşması, fotoğrafçılar buluşması, heykel Traşlar buluşması, şairler buluşması Edebiyat Dergileri buluşması, Nevruz Bayramı gibi etkinlikler gerçekleştiriyoruz. 2015 yılı için yapılan Bakanlar Kurulu toplantısında Türkmenistan’ın Mef Şehri Kültür Başkenti olarak ilan edildi. 27 Ocak da yılın açılışını gerçekleştirdik. Sanatçılar götürdük. Kültür Bakanlıklarının temsilcileri geldi. Ve orada güzel bir ortamda büyük bir açılış gerçekleştirdik.  Yıl boyu farklı etkinlikler ile devam edeceğiz. Kültür Başkentleri dışında önemli kültür alanında olan şahsiyetlerin anma toplantılarını gerçekleştiriyoruz. 50. Yıl, 100. Yıl gibi çeşitli isimlerin anma yıllarını ilan ediyoruz. Bu sene ise Türkiye’nin büyük oyun yazarı Haldun Taner’in doğumunun 100. Yıl dönemi vesilesi ile Haldun Taner Yılı ilan ettik. Ve Hakas Destancısı Kadışır’ın yılıdır. Yani paralel olarak iki kültür bilim adamının yılını ilan ettik. Bu sene de Haldun Taner’in açılışı 24 Şubat tarihinde gerçekleştirildi.  Tiyatro, müzik, şiir, folklor gibi kültürün birçok alanında Türksoy olarak çalışıyoruz.

Tiyatro alanında neler yapıyorsunuz.
Ben  2008’den bu yana Azerbaycan Temsilcisi olarak Türkiye’de çalışıyorum. 2008 den bu yana Konya da Türkçe Konuşan Tiyatrolar Festivali düzenledik.  Konya Tiyatrosu ile bunu müşterek beraber yapıyoruz.

Biliyorsunuz Azerbaycan da tiyatro sanatı çok eskiye dayanıyor. Artık Azerbaycan da tiyatronun ilk sahnelendiği yıldan itibaren 143. Yılına giriyor. Bu da büyük bir tarihtir bizim şark alemi için diyelim. Türk dünyasında bizim cumhuriyetlerimiz tiyatro alanında önemli  işler yapıyor. Türksoy, Ülkeler birbirlerinin oyunlarını oynaması için.,Tiyatro Yöneticileri Birliği kuruldu.  Devlet Tiyatroları ile çalışıyoruz.  Opera Tiyatro Müdürleri Birliği kuruldu. Oyuncu değişimi, repertuvarı değişimi, tecrübe ve birikimlerini paylaşmak için yılda bir kere toplanıyorlar. Daha sonrasında Devlet Tiyatroları Yönetici Birliğini kurduk. Birinci toplantı Antalya da ikinci toplantı Bakü’de gerçekleşti.  Bakü’de tiyatro kuruluşunun 140. Yılına denk getirdik. Muhteşem bir kutlama gerçekleşti. Azerbaycan tiyatro geçmişini gözlerimizde canlandırdık. Üçüncü toplantımızı geçen yıl Kazan’da gerçekleştirdik. Geleneksel olarak kültür başkentlerine ana etkinliklerimizi yönlendiriyoruz. Her sene Nevruz Tiyatro Festivalleri gerçekleşiyor. 1 yıl forum şeklinde, diğer yıl ise oyunlar sahneleniyor.  Azerbaycan Devlet Dram Tiyatrosu Müdür’ü İsrafil Bey’in teklifi ile Bakü’de ki toplantımızda ortak değerimiz olan Dede Korkut’dan yola çıkarak, 12 boyu, 12 üyemizin tiyatrolarına paylaştırdık. 12 üye, 12 boyu oyunlaştırmaya başladılar. 3 oyun  geçen yıl Devlet Tiyatroları Genel Müdürlüğü’nün desteği ile sahnelenmeye başladı.
Oyunlaştırma süresi uzun sürdüğü için her yıl kim hazırlanırsa davet ediyoruz. Sonunda bu 12 oyun hazırlandığında Dede Korkut Tiyatro Festivali düzenlemek ileride ki senelerin projesidir. Daha sonrasında kendi ülkelerinde devam edebilirler. Çocuk tiyatrosunda da iş birlikleri gerçekleştirmek istiyoruz. Mesela toplantılarımızın kararlarından ileri gelerek, bizim Azerbaycan yönetmeni köklü bir Azerbaycan oyununu Kıbrıs Tiyatrosunda gösterime koydu. Başka ülkelerde işbirliği yapmaya başladılar. Daha öncesinde kendi kendilerine bu toplantıları gerçekleştirirken, biz onlara mekan olanağı sunarak buluşmalarını sağlıyoruz.
Henüz tam tarih belli değil ama Türkmenistan’ın Mef şehrinde bir tiyatro festivali ve tiyatro yöneticileri toplantısı gerçekleştireceğiz.

Antalya da ki toplantımızda, her Türkiye Cumhuriyeti’nin bir oyununu tek bir kitap altında toplama kararı alındı. Bu kitabın özelliği her oyun kendi ana dilinde olması. Düşüncelerimizden biri de bu kitabın çevirilerinin olduğu yeni bir kitap çıkarmak. Bu yıl da Haldun Taner yılı olduğu için, Haldun Taner’e ithaf edilen bir kitap düzenliyoruz.

 Ülkeler arası  Oyun Yazarlarının buluşması konusunda ne düşünüyorsunuz. Sizin de bildiğiniz gibi Ülkemizin  OYÇED ( oyun yazar ve çevirmenleri derneği  ) var
Evet Oyçed’in çalışmalarında haberim var. Genç Oyun Yazarları buluşmasını birlikte  yapabiliriz. Yazarlar buluşması zaten yapıyoruz ve Oyun Yazarları ve Çevirmenleri buluşması yapılmalı. Çevirmenler ile ilgili de toplantılar yapıyoruz. 3. Dilden çevrilmemesi ve ana özelliğinin kaybolmaması için bu tarz çalışmalarımız oluyor. Her sene ya da iki sene de bir buluşmaları gerçekleştiriyoruz. Yapılan tercümeleri Türksoy Kütüphanesi Serisi adı altında basılıyor. Genç Yazar ve Şairlere Türkçe bilmeyenlere Türksoy olarak 3 ay Türkçe dersi verdirdik. Artık kendi çevirilerini yapabiliyorlar. Ortak dilin gelişmesine de katkı da bulunuyor. Türkiye Türkçesi ortak dil olarak kullanılsın istiyoruz. Bizim ülkelerimizde Haldun Taner maalesef çok az tanınıyor, bizde onlara Haldun Taner’i tanıtıyoruz   şimdi oyunlarını sergilemeye başlıyorlar.

Haldun Taner yılı için gerçekleştireceğiniz çalışmalardan bahsedelim isterseniz.

Haldun Taner’in 100. Yılı için çalışmalarımızı kültür bakanlığı ile gerçekleştireceğiz. Açılışa eşini ve ailesini davet etmek istiyoruz, kültür bakanlığının katılımı ile Türksoy Genel Sekreteri’nin ülkelerimizden temsilcilikleri ile birlikte. Devlet Tiyatroları’nda hazırlanan oyun ile gerçekleştireceğiz. Biz her sene Türksoy’un Basın Ödül törenlerini gerçekleştiriyoruz. Biz yılın açılışını yaparken basın temsilcilerini de çağırıyoruz ve basın ödüllerini de aynı güne denk getiriyoruz.  Bu yıl Haldun Taner Yılında da böyle bir tören gerçekleştireceğiz. Böylelikle Haldun Taner daha çok tanınacak. Haldun Taner’in oyunlarının sergilenmesi ile ülkelerimizden buradaki festivallere katılımlar gerçekleşebilir. Böyle bir oyun yazarının tanınması bizim açımızdan ve kardeş ülkelerin taşınması konusunda çok önemli bir yer alıyor. Bu yıl Haldun Taner’in bütün oyunları bir araya getirilerek böyle bir kitabın basılması da söz konusudur.


Haldun Taner ‘Uluslararası Tiyatro Eseri Yarışması’yla Anılacak
 TÜRKSOY, 2015 Haldun Taner Yılı’nda ünlü tiyatro ve öykü yazarını, ‘Uluslararası Tiyatro Eseri Yarışması’yla anacak. Yaş ve konu sınırlaması olmayan yarışmaya kalemine güvenen herkes katılabilecek.
Ünlü Türk tiyatro ve öykü yazarı Haldun Taner, 2015 Haldun Taner Yılı etkinlikleri kapsamında ‘Uluslararası Tiyatro Eseri Yarışması’yla anılacak. Yaş ve konu sınırlaması olmayan yarışmaya, dünyanın her yanından isteyen herkes katılabilecek.
Tataristan’ın başkenti Kazan’da düzenlenen 32. Dönem Türk Dili Konuşan Ülkeler Kültür Bakanları  Daimi Konsey Toplantısı’nda 2015 yılının TÜRKSOY üyesi ülkelerde Haldun Taner’i Anma Yılı olarak ilan edilmesi ile hayata geçen yarışma Türkiye Cumhuriyeti Devlet Tiyatroları Genel Müdürlüğü, TÜRKSOY ve Avrasya Yazarlar Birliği işbirliğinde gerçekleştirilecek.

 “Taner’i Türk Dünyasında Daha Çok Duyacağız”
Esas amaçlarının Haldun Taner ve eserleri vasıtasıyla Türk tiyatrosunu tanıtmak olduğunu söyleyen TÜRKSOY Genel Sekreteri Düsen Kaseinov, yarışmayla ilgili olarak beklentisini şu sözlerle anlatıyor: “Kuşkusuz ki Haldun Taner'in eserlerinin diğer Türk cumhuriyetlerinin repertuvarlarına dâhil edilmesi mevcut işbirliğimizin güçlenerek gelişmesine fırsat sunacak. Çalışmalarımız neticesinde bu yıl Haldun Taner ismini tüm Türk dünyasında daha çok duyacağız.”
Yarışmaya başvurular, 15 Mart’ta başlayacak. Son başvuru tarihi 30 Eylül olan yarışmada dereceye girenler TÜRKSOY tarafından ödüllendirilecek.